kM 104: Japan

> Bestel dit nummer

> Word abonnee

 

Interviews

Flinterdun en ijzersterk

Restaurator Peter Poldervaart over zijn liefde voor Japans papier

Door Harald Schole

De liefde voor papier zit restaurator Peter Poldervaart in de genen. Zijn vader was antiquair in boeken en prenten. In 1965 kreeg de restaurator voor de tekeningencollectie van Frits Lugt een betrekking bij het Institut Néerlandais in Parijs. kM zocht hem op in zijn atelier om alles te weten te komen over restauratiepapier en dan met name de zeldzame Japanse variant: Tengujo. 

Schoonheid heeft power

Katsutoshi Yuasa over houtsnijkunst als wapen tegen onrecht

Door Monika Auch

Katsutoshi Yuasa (1978) leeft en werkt in Tokio. Hij is een veelgevraagd artist in residence in werkplaatsen en heeft tentoonstellingen over de hele wereld. De eeuwenoude Japanse ambachtelijke houtsnijtechniek zet hij in als artistiek middel tegen de confronterende harde realiteit van terrorisme en natuurgeweld. Een interview over de kracht van schoonheid.

Persoonlijke paviljoens

Ruimte in het werk van Sachi Miyachi

Door Harald Schole

Sachi Miyachi (1978) raakte in haar geboortestad Tokio gefascineerd door halfverborgen ruimtes. Tussen de gebouwen in de stad is volgens de bouwvoorschriften een ruimte van 50 cm vereist. Het riep vragen bij haar op. Van wie is en wat kenmerkt een ruimte? De kunstenaar wil de identiteit van een locatie blootleggen. Als een buitenstaander, een vreemdeling, onderzoekt zij specific sites. 

Moeder van de schilderkunst 

Door Hannie van den Bergh 

De Japanse kunstenaar Botan Yasuyoshi verbleef in 2013 op uitnodiging van de Nederlandse kunstenaarsorganisatie Deshima AIR (Artist in Residence) in Amsterdam.1 Hij deed onderzoek naar oud-Hollandse schildertechnieken en het Nederlandse kleurenpalet en kwam in contact met Olphaert den Otter. Botan studeerde in New York en keerde na zijn studie terug naar Japan. Hij werkt nu als schilder en illustrator in Tokio. kM zocht hem op in zijn atelier. 

Zwaard en penseel Olphaert den Otter over martial arts en beeldende kunst

Door Anton Staartjes

De Japanse kunstenaar Botan Yasuyoshi verbleef in 2013 op uitnodiging van de Nederlandse kunstenaarsorganisatie Deshima AIR (Artist in Residence) in Amsterdam (zie ook pagina's 36-37). Tijdens zijn verblijf kwam hij in contact met Olphaert den Otter. Een interessante ontmoeting: beide kunstenaars hebben een diepe interesse in het werken met tempera-verftechnieken. Botan vanwege zijn belangstelling voor oud-Hollandse schildertechnieken terwijl Den Otter geboeid is door de Japanse cultuur en tradities.

Materiaaltechnisch

De illusie van afstand 

Door Lux Buurman

Perspectief: een spel met het platte vlak

Er is een significant verschil tussen verschillende culturen in de manier waarop de ruimte wordt afgebeeld. Beginpunt van beeldende kunst in een cultuur is vaak het vertellen van een verhaal via beelden. De manier waarop dat verhaal vervolgens zijn vorm vindt en soms gaandeweg ondergeschikt wordt aan de kunstvorm, is verbazingwekkend verschillend. Elke cultuur heeft voor de vertaling van een dynamische driedimensionale naar een statische tweedimensionale wereld, haar eigen idioom.

Een versiering met risico 

Door Pieter van Broekhuizen

Een onderzoek naar tatoeage-inkten, giftigheid en transport

In dit themanummer over Japan besteden we tevens aandacht aan de tatoeage, vanwege de lange en complexe Japanse historie van het tatoeëren, de ophef die er ook recentelijk in Japan over ontstond en de vele vragen die er zijn aangaande de risico’s van het onderhuidse gebruik van tatoeage-inkten. In dit artikel beperken wij ons tot de chemische samenstelling van de tatoeage-inkten, wat er van het gedrag van deze stoffen in de huid en het lichaam bekend is en hoe ‘de regelgeving’ hiermee omspringt. Pieter van Broekhuizen

Japanse houtsnede

De techniek volgens Jacomijn den Engelsen 

Door Florence Husen

Al bijna tien jaar maakt Jacomijn den Engelsen Japanse houtsnedes. Met veel enthousiasme en kennis van zaken gaf ze medio 2017 een vijfdaagse cursus bij de werkplaats Beeldenstorm / Daglicht in Eindhoven. kM was erbij aanwezig en doet verslag. 

Mensvriendelijk fixeren

Een onderzoek naar watergedragen fixatieven

Door Pieter van Broekhuizen

Het fixeren van houtskool- en pasteltekeningen is voor menig kunstenaar een terugkerende beproeving vanwege de zeer onaangename lucht van het fixatief. Bij verneveling verdampen de organische oplosmiddelen uit het fixeer en verspreiden zich in het atelier; inademing is een aanslag op de gezondheid van de kunstenaar. Inmiddels zijn er diverse oplosmiddelvrije alternatieven op de markt gekomen. kM zette de middelen op een rij en onderwierp ze aan grondige tests.

De magie van washi

Drukken en printen op het Japanse Awagami-papier

Door Anton Staartjes

Veel grafici maken voor zeefdruk en het afdrukken van hout- en linoleumsnedes gebruik van het gestructureerde Japanse papier. Dit is in diverse variëteiten al heel lang op de markt. Sinds kort is deze papiersoort ook verkrijgbaar voor het printen van digitale bestanden op de inkjetprinter. 

Verdwenen gelen

Van Gogh zou zijn zonnebloemen niet meer herkennen

Door Monica Rotgans

Voor een schilder is een essentiële vraag bij het werken: zijn de kleuren waarmee ik schilder stabiel? Neem de beroemde ‘zonnebloemen’ van Van Gogh. Zonnebloemen die worden omringd met woorden als ‘briljante gelen’ en ‘warme kleuren’. En zo heeft Van Gogh ze ook willen schilderen: in briljante, warme gelen. Maar deze briljante gelen zien we niet meer terug als we in het museum voor de doeken staan. Hoe komt dat?

Overige

Streven naar perfectie

Het veeleisende ambacht van Japans lakwerk

Door Dave van Gompel

Nog altijd is de wereld van ambachten en kunsten in Japan bijzonder specialistisch en wijden winkeliers, kunstenaars en zelfs hobbyisten hun hele leven aan het leveren van één perfect product of het meester worden van één specifieke techniek. De weg naar het meesterschap is lang en moeizaam, maar levert uiteindelijk een werkstuk op dat zo dicht mogelijk in de buurt van perfectie kan komen. Het ambacht dat deze Japanse mentaliteit wellicht het best weet te omvatten is lakwerk. 

Echizen Washi no Sato

Bezoek aan het Japanse papiermakersdorp

Door Juliet Baines

In Echizen Washi no Sato worden hele levens gewijd aan het maken van Japans papier. Het romantische beeld dat we in het Westen hebben van Japanse papiermakers botst evenwel met de zware werkomstandigheden die nodig zijn om een eindproduct te verkrijgen met een zo hoog mogelijke kwaliteit. Afgelopen najaar bezocht papierrestaurator Juliet Baines diverse studio’s in Echizen.

Een bronzen beeld als natte klei

De Rokinfontein van Mark Manders

Door Harald Schole

Met het project de Rode Loper wil Amsterdam het maaiveld boven het tracé van de Noord-Zuidlijn hoogwaardig herinrichten. Een onderdeel van dit project is de kunstvisie die Henk de Vroom1 heeft ontwikkeld. Het gedeelte aan het begin van het Rokin, tussen de metro-uitgang en het gebouw van De Koninklijke Industrieele Groote Club, is een uitgelezen locatie voor een fontein. Uit drie ontwerpen voor deze plek is het voorstel van Mark Manders gekozen. Op de dag van plaatsing spreekt kM met de kunstenaar. 

Opening traditions

Japanse ambachten vertaald naar Europees design

Door Monika Auch

Tijdens de Dutch Design Week van 2016 toonden de ontwerpers Emilie Pallard, Niels Heymans en Makiko Shinoda in het Van Abbemuseum in Eindhoven een kleurrijke  installatie van textiel. Deze werd ontwikkeld en geproduceerd in samenwerking met een traditionele Kurume kasuri-weverij in Yame, Japan. Hoe vergaat het Europese  designers die Japanse tradities willen bestuderen en deze, zonder te kopiëren, willen vertalen naar hun eigen stijl? 

 

Japan als bron van inspiratie

Kunstenaarsgesprek bij Arti et Amicitiae in Amsterdam

Door Anton Staartjes

Op 10 november 2017 werd er in de sociëteit Arti et Amicitiae een kM-kunstenaarsgesprek gehouden. Vanwege het thema van deze kM waren er kunstenaars uitgenodigd die een speciale band met Japan hebben. Onder leiding van Frits Nolte, zelf beeldend kunstenaar, spraken Lies Verdenius, Takako Hamano en Q Hisashi Shibata over hun werk. Anton Staartjes

 

Kunst & Media

Colofon

Uitgeverij De Doelenpers
Havinghastraat 32
1817 DA Alkmaar

E: info@dedoelenpers.nl
Tel:  072-5275527
Fax: 072-5275528

Powered by SHARK Connect