Druk enter om te zoeken

March 30 2020
Sanneke Stigter, foto Eduard ter Schiphorst - klein
Sanneke Stigter, foto Eduard ter Schiphorst - klein

Sanneke Stigter

Artikelen van deze auteur

Adressen van organisaties die zich bezighouden met nalatenschappen

Er zijn in Nederland heel wat plekken waar men zich bezighoudt met nalatenschappen op het gebied van kunst en cultuur. kM zet de adressen voor je op een rijtje. Lees meer over nalatenschappen in kM 108.

Artdata
Saskia Leefsma
T: +31(0)-649422779
E: s.leefsma@artdata.nl
Mondriaan Fonds
Brouwersgracht 276
1013 HG Amsterdam
T: 020-5231523
E: info@mondriaanfonds.nl
Regionaal Historisch Centrum Eindhoven
Postadres: Postbus 191, 5600 AD
T: 040 – 2649940
E: info@rhc-eindhoven.nl
Art Intercession
Kerkdam 5
2361 GK Warmond
T: 071-3013574
E: lvdm@art-intercession.nl
Nationaal Archief
Prins Willem Alexanderhof 20
2595 BE Den Haag
T algemeen: 070-3315400
E: via de website
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Postbus 1600 | 3800 BP Amersfoort
T: (033)-4217456
E: info@cultureelerfgoed.nl
brabants kenniscentrum kunst
en cultuur
Spoorlaan 21 i-k
5038 CB Tilburg
T: 013-7508434
E: b.veldhuizen@bkkc.nl
Nederlandse Galerie Associatie
Westeinde 22
2512 HD Den Haag,
T: 070-3605001
E: nga@xs4all.nl
Stichting Behoud Moderne Kunst
Hertogstraat 5
5211 AN ’s Hertogenbosch
T: 06-53586712
Boekmanstichting
Herengracht 415
1017 BP Amsterdam
T: 020-6243736
E: via de website
Onterfd Goed
Speelheuvelweg 1-01
5652CH Eindhoven
T: 06-51995393
E: info@onterfdgoed.nl
Stichting Digitaal KunstBeheer
E: kantoor@digitaalkunstbeheer.org
> naar website
Erfgoed Brabant
Waterstraat 16
Postbus 1325, 5200 BJ ’s-Hertogenbosch
T: (073)-6156262
E: info@erfgoedbrabant.nl
PACKED vzw – Expertisecentrum Digitaal Erfgoed
Delaunoystraat 58
bus 23 1080 Brussel (België)
T: +32-(0)2 217 14 05
Streekarchief
Land van Heusden en Altena
Postadres Postbus 79, 5256 ZH Heusden
T: 0416-661901
E: info@salha.nl
Janivo Stichting
Sparrenheuvel 36
3708 JE Zeist
T: 030-6937575
E: info@janivo.nl
Pallas kunst- en boedeltaxatie
Kerkdam 5
2361 GK Warmond
T: 071-3013574 en 06-42489503
E: info@pallastaxatie.nl
Verbeke Foundation
Westakker
9190 Kemzeke (Stekene), België T: +32 (0)3/789.22.07
E: info@verbekefoundation.com
Kenniscentrum Digitaal Erfgoed
Prins Willem-Alexanderhof 5
2595 BE Den Haag
T: 070-3140343
E: den@den.nl
Provinciaal Brabants Historisch Informatie Centrum
Postbus 81, 5201 AB
‘s-Hertogenbosch
T: 073-6818500
E: info@bhic.nl
Vereniging van Estate Planners in het Notariaat
Postbus 16020, 2500 BA
Den Haag
T: 070-3307222
E: info@epn-notaris.nl
Koninklijke Bibliotheek
Prins Willem-Alexanderhof 5
2595 BE Den Haag
T: 070-3140310
E: via de website
Regionaal Archief Tilburg
Postbus 4265, 5004 JG Tilburg
T: 013-5494570
E: info@regionaalarchieftilburg.nl
Landelijk Archief RKD
Prins Willem Alexanderhof 5
2595 BE Den Haag
T: 070-3339777
E: info@rkd.nl
Regionaal archief West-Brabant
Bezoekadres: Beukenlaan 1d,
4731 CD Oudenbosch
T: 0165-331283
E: via de website
Lees meer

kM 112: De grenzen van glas

In dit glasnummer, dat op 9 december 2019 is verschenen, vertelt onder meer Evert Nijland over zijn fascinatie voor glas en de uitdaging om met dit materiaal te werken.

Glasblazer

Als sieraadontwerper werkt hij al jarenlang samen met glasblazer Edwin Dieperink: ‘Edwin is zo vertrouwd met het materiaal, zijn handen denken in glas’, aldus Evert. ‘Ik heb er wel gevoel voor ontwikkeld, omdat ik er al twintig jaar met mijn neus bovenop zit, maar hij voert altijd uit en ik ben er altijd bij.’ Daarom vind je op de cover en op de volgende pagina’s prachtige foto’s van kunstenaar én ambachtsman.

Jan Koen Lomans

Een ander mooi interview is dat met Jan Koen Lomans die al geruime tijd met het idee speelde om twee diametrale materialen met elkaar te laten samensmelten: glas en textiel. ‘Eigenlijk kun je die materialen natuurlijk niet samenbrengen, want het smeltpunt van glas ligt rond de 800 ºC en textiel brandt al bij 200 ºC, dus dat was wel een uitdaging.’ De oplossing voor die uitdaging bleek te liggen in het weglaseren van stof, die vervolgens veel minder gevoelig bleek voor verbranding bij het ‘fusen’ tussen glas. Dit onderzoek leverde Lomans de titel professor in practice op aan een universiteit in Wales.

Andere artikelen

Voor dit glasnummer bezochten we tevens de expositie ‘Glasstress’ tijdens de Biënnale van Venetië, onderzochten we de gezondheidsrisico’s die kleven aan het werken met glasvezel, en duiken we in twee veelvoorkomende vormen van glasziekte: weeping glass en crizzling glass. Ook spreken we Caroline Prisse, directeur van de Van Tetterode Glasstudio – ‘We zetten ons in om het uiterste uit het materiaal te kunnen halen’ –, en Judith Roux over haar glasinstallatie On the Way, een fragiel en ruimtevullend kunstwerk. Roux studeerde in 2018 af aan het jubilerende The Large Glass Department van de Gerrit Rietveld Academie. ‘Tot hoe dun kan ik gaan?’ vroeg ze zich af. Met de gasbrander als haar potlood probeert zij in haar werk ‘de grens van verdwijnen op te zoeken’. 

Kortom: in deze kM worden de grenzen van glas volop opgezocht!CTA: neem een abonnement op kM

Lees meer

Residenties voor restauratoren? Graag!

Terwijl er veel residenties bestaan voor kunstenaars, zijn er nagenoeg geen voor restauratoren. Dat is jammer, want het kan heel vruchtbaar zijn om de blik te verruimen in een inspirerende nieuwe werkomgeving. Het biedt niet alleen ruimte voor ontwikkeling en verdieping, maar ook een mogelijkheid voor kruisbestuiving met andere disciplines.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Sieraadontwerper Evert Nijland over zijn fascinatie voor glas

Sieraadontwerper Evert Nijland vertelt over glas, zijn fascinatie voor het materiaal, de uitdaging om ermee te werken en de dualiteit die het in zich draagt. Zesentwintig keer valt het woord “spannend” en dat is ook precies wat hij zoekt in zijn ontwerpen en materiaalcombinaties. Daar gaat een lang proces van ontwikkeling en trial en error aan vooraf in een intensieve samenwerking met verschillende vakspecialisten, onder wie Edwin Dieperink, waardoor bijzondere nieuwe materiaaltoepassingen ontstaan. “Pisgeel werd het glas! Ik dacht: wat krijgen we nu?”

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Toekomst in dialoog: de eerste Mobile Home van Joep van Lieshout

In 2020 is Joep van Lieshouts Mobile Home for Kröller­-Müller een kwart eeuw oud. Het is dan dertien jaar geleden dat zijn eerste modulaire caravan van glasvezelversterkt polyester uitgebreid is onderzocht en ingrijpend gerestaureerd. Interviews van destijds met de kunstenaar en de toenmalig directeur van het museum gaan behalve over het ontstaan en de betekenis van het werk ook over mogelijkheden in de toekomst, ieder vanuit een eigen perspectief.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

De Finse Katri Paunu brengt met afval een ode aan de natuur

Met haar afstudeerserie ‘Beyond the Edge’ ontving Katri Paunu (1993) afgelopen zomer de GRA-Award 2018 Autonome Kunst, de prijs voor veelbelovende afstuderende studente van de Gerrit Rietveld Academie. Het leverde haar een tentoonstelling op in de prestigieuze tentoonstellingsruimte Looiersgracht 60 in Amsterdam. Later dat jaar volgde SBK Sprouts, een jaarlijks terugkerende overzichtstentoonstelling van de meest veelbelovende pas afgestudeerde kunstenaars van Nederlandse academies.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Het Vijfde Seizoen in Den Dolder

Het Vijfde Seizoen in Den Dolder is een kunstenaarsresidentie in de  psychiatrie waar kunstenaars zich gedurende drie maanden kunnen wijden aan een psychiatrie-gericht onderwerp in relatie tot het eigen werk. kM sprak met enkele kunstenaars en met Esther Vossen, sinds acht jaar directeur/curator van Het Vijfde Seizoen.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Inge Meijer uit haar comfortzone in Bogotá

Na haar residentie in 2016 en 2017 aan de Rijksakademie wilde Inge Meijer (1986) het liefst haar horizon verbreden buiten Nederland. Elf jaar eerder had ze door Colombia gereisd. Een van de residenties die het Mondriaan Fonds op de website aanbood was in Bogotá: Flora ars + natura. Een residentie die Meijer vanwege haar werk aan ‘The Plant Collection’ over de plantengeschiedenis in de zalen van het Stedelijk Museum Amsterdam (1945-1983), moest laten schieten. In 2018 belandde ze alsnog in Bogotá.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Jong: Tim Wunderink

In het atelier van Tim Wunderink valt de fascinatie voor het hergebruiken van alledaagse materialen direct op. Onderdelen van een steekwagentje, een stuk rood metaal, gele slangen, een groen visnet. ‘Ik heb niet per se iets met kamperen of varen, het zijn de grappige elementen, de felle kleuren, waar ik mee aan de  slag wil.’

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Judith Roux over “On the Way”

Een van de meest intrigerende werken die Judith Roux (1992, Albertville, Frankrijk) in de afgelopen periode ontwikkeld heeft, is haar glasinstallatie On the Way. Dit fragiele, ruimtevullende kunstwerk doet een beroep op je waarneming. Als architectonische glazen “spinnendraden” vult het de ruimte.”Ik vorm mijn objecten met de handen in de lucht.”

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Beeld Henk Rusman: symbool van de overwonnen zee

De verbreding van de provinciale weg N383 met een nieuwe rotonde vlak voor Sint Annaparochie was aanleiding voor Henk Rusman, beeldend kunstenaar en bewoner van het naburige dorp Oude Bildtzijl, om over de entree naar ‘t Bildt na te denken. Waar staat de streek ‘t Bildt voor, hoe beleven de inwoners hun omgeving en op welke wijze kun je daar beeldend uiting aangeven? Het werd een traject van elf jaar.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Floris Kaayk opereert op de grens van wetenschap en fictie

Kunstenaar en filmmaker Floris Kaayk ontving afgelopen jaar de Kunst+Techniek prijs van advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos én heeft net te horen gekregen dat zijn tentoonstelling in China zonder opgaaf van redenen is geannuleerd. Werd de toegepaste biotechnologie de Chinese autoriteiten teveel wellicht? Kaayks dystopische toekomstbeelden worden door miljoenen bezoekers online bekeken. Hoog tijd voor een hernieuwd bezoek aan dit digitale meesterbrein.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Glasstress: expositie tijdens de Biënnale van Venetië in 2019

Tijdens de Biënnale van Venetië in 2019 vond in Fondazione Bergengo Art Space de tiende editie van de expositie “Glasstress” plaats. Een aaneenschakeling van souvenirwinkeltjes begeleidt de route naar de locatie op Murano. Eenmaal binnen in de voormalige glasblazerij heerst rust en zijn de objecten liefdevol opgesteld.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Manifestatie “Licht op steen” door HazArt

De beeldentuin en de kunstzaal van kunststichting HazArt in Soest staan in september 2019 in het teken van “Licht op steen”. Het is de eerste keer dat in Soest een residentie wordt georganiseerd die gekoppeld is aan een steensymposium. Een gesprek met mede-organisatoren Jan Hazelaar en Ali van den Berg.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Reisburo: een symbolisch paviljoen op wielen van Dirk van Lieshout

Beeldend kunstenaar Dirk van Lieshout maakt graag werk voor specifieke locaties. De mogelijkheid tot interactie met de omgeving kenmerkt zijn mobiele installaties en paviljoens. In 2018 maakte hij in Tembe Art Studio in Suriname een symbolisch reisbureau.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Reus van glas: “Aden negatief (De Grote kleine reus)” van Herman Lamers

Landgoed Anningahof afgelopen zomer: het beeld Aden negatief (De Grote kleine reus) van Herman Lamers (1954) brandt in de felle zon. De kant in het volle licht is nauwelijks aan te raken, terwijl de schaduwzijde relatief koel aanvoelt.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Sculptuur van hardhout van Wouter Klein Velderman

Na zijn bezoek aan de Tembe Art Studio van Marcel Pinas in de Surinaamse stad Moengo, vindt Steven Teeseling van het Mondriaan Fonds dat er een pilot project voor toekomstige residenties gestart kan worden. Hij benadert hiervoor kunstenaar Wouter Klein Velderman. Deze maakte er in 2011 zijn Monument for Transition, ofwel: de hoogste Mickey Mouse van Zuid-Amerika.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Zeven interessante gastateliers

Bij het Mondriaan Fonds stelt Mayke Jongsma het programma samen voor gastateliers in binnen- en buitenland. Haar adagium: follow the artist. Want uiteindelijk gaat het niet om wat een gastatelier op technisch vlak te bieden heeft, maar om wat het de kunstenaar oplevert. Voor kM licht Mayke zeven interessante gastateliers uit.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Zo licht als glas: “Kech Edwards” over verhouding glas tot textiel

Kunstenaars Sabin Kech en Philippa Edwards,  samen het duo Kech Edwards, onderzoeken in hun glaskunst hoe textiel en glas zich bij samengaan tot elkaar verhouden. Dit vraagt om een gerichte benadering.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Kunnen bacteriën de aantasting van zilver voorkomen?

We noemen zilver een edelmetaal maar in de praktijk blijkt het helemaal niet zo edel. Na verloop van tijd kleurt de buitenkant immers bruin of zwart. Deze kleur wordt veroorzaakt doordat zwavel uit de lucht reageert met zilver en een laagje zilversulfide vormt. Musea proberen hun zilveren objecten in zo goed mogelijke staat te houden, maar in sommige gevallen blijkt dat lastig.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Oude binders in beeld

Stel je eens voor dat we niets aan of op elkaar konden plakken. Hoe zou onze wereld eruit zien? Geen lijmen, geen binders, geen verf bijvoorbeeld. Het lijkt misschien een flauwe woordspeling, maar binders verbinden ons met tienduizenden jaren verf en kleur. Hierdoor kunnen we beelden uit het nabije en verre verleden zien.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

‘Nieuwe natuur’ volgens Transnatural

Kunst- en innovatieplatform Transnatural presenteert sinds de oprichting in 2009 programma’s over een wereld waarin mens, technologie en natuur kunnen versmelten en samenwerken aan een betere toekomst. Hun nieuwe programma Robotanica belicht een ‘nieuwe natuur’ waarin zich een wildernis openbaart, versmolten met technologische wezens. Een gesprek met directeur Arjen Bangma.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Heidi Vogels schakelt tussen Marokko en Amsterdam

Heidi Vogels (1978) is beeldend kunstenaar en filmmaker. Sinds 2003 is ze ook de coördinator van AIR Platform NL voor TransArtists. TransArtists is opgericht in 1997 en sinds 2013 onderdeel van DutchCulture. Jarenlang reisde Vogels over de wereld en bezocht talrijke residenties. Haar prachtige, poëtische video’s concentreren zich rondom Marokko. Als mede-initiatiefneemster van projecten is ze een schakel tussen Marokko en Amsterdam geworden.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Rosa Smits over haar verblijf in Reykjavik

Rosa Smits werkte in 2017, het laatste jaar van  haar studie aan de textielafdeling van de Gerrit Rietveld Academie, drie maanden als stagiaire in het ‘Icelandic Textile Center’. Ze legde er de basis voor haar toekomstige praktijk.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Schildpadden en glass cakes: Erma Hermens over technische kunstgeschiedenis

Hoe is een object gemaakt, welke materialen, technieken en gereedschappen zijn gebruikt? En welke beslissingen heeft de kunstenaar genomen in zijn maakproces? Technische kunsthistorici onderzoeken het maakproces in samenwerking met diverse disciplines. Prof. dr. Erma Hermens, verbonden aan de leerstoel ‘Atelierpraktijken en Technische Kunstgeschiedenis’ van het Rijksmuseum, vertelt over de wetenschappelijke zoektocht naar de biografie van objecten.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Spannend glas: een bezoek aan Van Tetterode Glasstudio

Van Tetterode Glasstudio is gevestigd op een industrieel terrein in Amsterdam­-Noord. Het is een ruime loods, onderverdeeld in meerdere ruimtes met vanuit de vide een inkijk op de werkvloer en een geweldig uitzicht op het IJ. Van Tetterode werkt mee aan projecten die onder andere te zien zijn op de Biënnale van Venetië, in musea en bij commerciële bedrijven als Nike en Google.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Tilmann Meyer-Faje over zijn residentie in Arita Japan

De Duitse kunstenaar Tilmann Meyer-Faje (1971) verbleef drie maanden in Arita, op het eiland Kyushu in Japan, voor onderzoek naar Japanse keramiek. Vooraf reisde hij tweeënhalve week rond om een indruk te krijgen van de cultuur.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Ursula Neubauer gaf haar oeuvre terug aan de natuur

‘Printmaker‘ Ursula Neubauer heeft haar papieren nalatenschap na veertig jaar werken uit de lades gehaald en teruggegeven aan de natuur die haar een leven lang heeft geïnspireerd. De opruimactie was tegelijkertijd een ingenieus werkproces: een metamorfose naar nieuw werk, gemaakt met behulp van de natuur en een drone.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Elf highlights van MaterialDistrict Rotterdam 2019

De beurs MaterialDistrict Rotterdam 2019 (voorheen Material Xperience) vond in 2019 plaats van 12 tot en met 14 maart. Er was een gecombineerd programma met lezingen en een expositie waar ook dit jaar weer veel innovatieve en duurzame materialen te zien waren.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Frits Tijbout Artprints

Frits Tijbout Artprints is een eenmansbedrijf dat niet alleen voor bedrijven maar­ nadrukkelijk ­ ook voor beeldend kunstenaars werkt. Naast het afleveren van kwaliteitsprints is “transparant” een specialiteit van Tijbout waar het gaat om groot formaat dia’s, lichtkasten en (monumentale) glasapplicaties. Hij praat graag met beeldend kunstenaars.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Kunstenaarsgesprek: Barbara Bläsing, Ruben van der Scheer en Justyna Pennards-Sycz

‘Steden zijn, net als dromen, opgebouwd uit verlangens en angsten’, zegt Marco Polo in het boek Onzichtbare Steden van Italo Calvino uit 1972. De zin is leidend bij de expositie (On)zichtbare steden die van 7 maart tot 5 mei 2019 in Galerie De Ploegh werd gehouden. Frits Nolte sprak met Barbara Bläsing, Ruben van der Scheer en Justyna Pennards-Sycz over interpretatie en betekenis van de ‘Onzichtbare steden’ in hun werk.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Kunstenaarsgesprek: Heleen van Nieuwland, Davitha van de Kuilen en Louise de Vries Lentsch

Op 27 januari 2019 sprak Frits Nolte in Galerie De Ploegh met Heleen van Nieuwland, Davitha van de Kuilen en Louise de Vries Lentsch over hun werk. De besproken werkstukken zijn keramische multiples, linosneden en zeefdrukken. Het gesprek tussen Nolte en de deelnemende kunstenaars ging niet alleen over de ideeën achter hun werk maar ook over het maakproces.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Kunstenaarsgesprek: Janine Eshuis en Jimi Kleinbruinink

Op 1 oktober 2019 bestond het Mondriaanhuis in Amersfoort 25 jaar. Reden voor het museum om een expositie te organiseren. Hiervoor werd aan 25 kunstenaars van De Ploegh gevraagd om een werkstuk van 25 x 25 centimeter in te zenden, geïnspireerd op het werk van Mondriaan. Op 6 oktober 2019 sprak Frits Nolte voor de rubriek “Kunstenaarsgesprek” in kM 112 met Janine Eshuis en Jimi Kleinbruinink over hun inzendingen.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Tanja Engelberts over werken met teerzand

‘Petroleum Borealis’ is een project dat Tanja Engelberts ontwikkelde tijdens haar residentie in het Banff Centre for Arts and Creativity in Canada. De teerzandindustrie – het winnen van olie uit zandlagen – fascineerde haar. In de prints die ze naar aanleiding van haar verkenning van de teerzandindustrie maakte, verwerkte ze materialen zoals teerzand en petroleumcokes. Met het project vertelt ze ook iets over de verwoestende impact van deze manier van oliewinning op het milieu.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

De Toyobo-etstechniek

In kM 111 interviewt Anton Staartjes kunstenaar Chantal Elisabeth Ariëns over haar grafische werk. In haar werk past zij de Toyobo-etstechniek toe. In dit online artikel beschrijven we de diensten die het AGA LAB Amsterdam op het gebied van deze techniek aanbiedt.

> Naar kM 111

De mogelijkheden van toyobo etsen worden veelvuldig gebruikt bij AGA LAB in Amsterdam. AGA LAB is een DiY-makersplek waar je met professionele faciliteiten kunt experimenteren en je werk kunt uitvoeren. Het artist-in-residence programma biedt een uitgelezen kans om geconcentreerd onderzoek te doen. Zo resulteerde het onderzoek ‘Iemands moedertaal’ van Judith Westerveld (NL/ZA) in een diversiteit aan blinddruk prints middels toyobo, die het moeilijke proces van het leren van een nieuwe taal op een treffende manier visualiseerde.

Faciliteiten

AGA LAB heeft een uitgebreid aanbod aan grafische faciliteiten; voor het maken van fotopolymeer etsen zijn er een contactkast (belichtingskast) en kleine doka aanwezig waar het mogelijk is om tenminste een A2-plaat te belichten. Er zijn vier etspersen aanwezig van verschillende maten (52 x 110 cm, 75 x 130 cm, 80 x 140 cm en 100 x 190 cm).

Assistentie

Het gebruik van de doka, de persen, en schoonmaakmiddelen zijn bij de prijs inbegrepen. En niet te vergeten de assistentie van de werkplaatsbegeleiders. In hun advies streven zij ernaar om verder te kijken dan directe reproductie. Juist het maakproces goed te benutten, verrassingen te verwelkomen en zo te komen tot de voor jou meest optimale resultaten. De workshop Toyobo wordt doorgaans vier keer per jaar gegeven door kunstenaar en technisch begeleider Ayesha Ghaoul.

Omzetting

Een niet te onderschatten onderdeel van het maken van Toyobo-prints is het maken van de afbeelding op film. De omzetting in een zwart-witbeeld komt heel precies, en daarmee valt of staat de kwaliteit van je Toyobo-print. De uitdaging zit in de conversie van een digitaal beeld naar een analoge Toyobo-plaat. Alex de Vocht, fotograaf en technisch begeleider op de digitale afdeling van AGA LAB, kan je helpen met die omzetting en het printen van je films. Zo kun je in-house het gehele proces uitvoeren.

Milieubewust en veilig

Het atelier onderscheidt zich door de keuze voor een milieubewust en veilig werkproces. Schadelijke oplosmiddelen zijn vervangen door VCA/slaolie. In plaats van traditionele vernissen wordt er waar mogelijk met acrylgronden gewerkt. Er wordt geëtst met kopersulfaat en ijzerchloride, welke geen bijtende dampen produceren. Alle chemische en overige restanten worden afgewerkt of gerecycled.

> Naar de website van AGA LAB

Lees meer

Biotechnologie en de controversiële kunst van Patricia Piccinini

Genetisch gemodificeerde baby’s en varkens met mensenharten; de biotechnologische ontwikkelingen gaan zo snel dat wij als mens nauwelijks de tijd krijgen om te bedenken hoe wij ons hiertoe moeten verhouden. Het hyperrealistische werk van de Australische Patricia Piccinini onderzoekt exact deze vraag: hoe gaan wij als mens om met deze door biotechnologie gecreëerde nieuwe levende werkelijkheden?

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Crizzling & weeping glass: Guus Verhaar over glasziekte

In 1674 patenteerde George Ravenscroft het productieproces van kristalglas dat rijk is in lood. Twee jaar later, in 1676, volgde er een correctie op dit patent omdat de glazen die volgens dit proces gemaakt waren begonnen te ‘crizzlen’: door de vorming van een netwerk van haarscheurtjes op het oppervlak verloor het glas zijn transparantie. Dit is een van de eerste bekende beschrijvingen van het fenomeen ‘glasziekte’. Soortgelijke verschijnselen vinden we tegenwoordig terug in musea, maar ook modern glas kan dit degradatieverschijnsel vertonen.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Een heftige fusie: Jan Koen Lomans over het samensmelten van glas en textiel

Beeldend kunstenaar Jan Koen Lomans, oorspronkelijk werkend vanuit textiel, speelde al geruime tijd met het idee om de twee diametrale materialen textiel en glas bij elkaar te brengen. Over het onderzoek naar het fusen – samensmelten – van glas en textiel en de weg daar naar toe.

> Neem een abonnement op kM

Lees meer

Nalatenschap: wat als musea en archieven de deuren gesloten houden?

Oudere kunstenaars en ontwerpers of hun erven die een bestemming zoeken voor het oeuvre, de collectie, het archief of zelfs de atelierwoning kloppen steeds vaker aan gesloten deuren. Musea en archieven accepteren immers niet zo gauw nalatenschappen meer.

Geldgebrek

De redenen hiervoor: een gebrek aan geld, ruimte en capaciteit, en een ongeïnteresseerd publiek. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Mondriaan Fonds peilden op 12 november 2019 praktijkervaringen bij de doelgroep in de netwerkbijeenkomst “Nalatenschappen voor kunstenaars en ontwerpers”.

Erfgoed

Er zijn 15.000 Nederlandse kunstenaars die ooit hun werk nalaten, zodat het niet verloren gaat. Toch tellen slechts tien kunstenaars mee als belangrijk cultureel erfgoed. De rest moet zélf selecteren, beschrijven, indexeren om hun nazaten niet met chaos op te zadelen. En dan moet de familie eensgezind juridische en fiscale aspecten helder krijgen, constateerde de dochter van een verleden jaar overleden schilder. Wel de gewenste expositie maar wat te doen met de uitpuilende atelierwoning? Conceptkunstenaars, straatfotografen of multimediadesigners hebben minder “romantische” praktijken.

Beheer

Net als musea moeten kunstenaars hun collectie beheren, adviseerde een beleidsmaker. Regelmatig selecteren, weggooien. Een assistent die volgens de richtlijnen archiveert. Zo huurde een videokunstenaar een betaalde stagiaire die op het (gedeelde) oeuvre kon afstuderen.

Mantelzorg

Erven bestieren als mantelzorgers amper te hanteren oeuvres, vaak met omissies. Daarom zei een vormgeefster juist bij leven de documentatie van hun “mythische” studio veilig te willen stellen, door tijdige digitalisering. Logische partners, het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis en Het Nieuwe Instituut, weigerden. Uit financiële noodzaak liet de designstudio gekoesterde prototypes in Frankrijk veilen, helaas aan anonieme kopers.

Advieslijst

De bijeenkomst besloot niet met pasklare antwoorden, wel met een goede inventarisatie voor een wat-te-doen advieslijst. Tussentijds klonk de beste tip: formeer al vroeg een kring met mensen die in hetzelfde geloven als jij.

Deze bijeenkomst werd mede georganiseerd door Miriam Windhausen die in kM 108 enkele artikelen schreef over nalatenschap: ‘De kunst van het nalaten’ en ‘Eervolle zorgen’.CTA: bestel kM 108

 

Lees meer

Gerrit Rietveld Academie gebruikt glasrecepten uit het Sybren Valkema Archief

Sybren Valkema bewaarde alles wat hij kon vinden over glas en glastechniek, zo heeft de Stichting Vrij Glas een omvangrijke collectie gegevens (110.000 documenten) over hoe kunstenaars zelf glas kunnen maken in eigen atelier.[1] Het archief wordt nu ontsloten met gelden van de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO), het Big Data / Digital Humanities programma. Voor student Sam Chua aan de Gerrit Rietveld Academie heeft dit al waardevolle informatie opgeleverd.

Ontsluiting

Onder leiding van professor Sven Dupré werk ik sinds een jaar aan de verdiepte ontsluiting van het gehele archief, een project dat afgerond zal worden in 2022. Maar de rijkdom aan informatie moet niet nog jaren verborgen blijven, daarom heeft Sven Dupré het initiatief genomen en Jens Pfeifer, docent aan de Gerrit Rietveld Academie, benaderd om praktijklessen aan de hand van gegevens in het archief voor te stellen.

Receptboek

Een van de studenten, Sam Chua, afkomstig uit Singapore, zag zichzelf geconfronteerd met vragen over het materiaal waarmee zij werkt. Sam vroeg zich af: wat is glas en hoe ontstaan kleuren in glas? Met die vraag nam ik een duik in het archief; ik bracht een zichtbaar veelvuldig geraadpleegde Rezeptbuch für die praktische Glasschmelze naar boven en een transcriptie van een discussie tussen Dominick Labino en Harvey Littleton. Die ging over de veiligheid in de glasblazerij tijdens het werken met gevaarlijke stoffen, inclusief adviezen over het aanpassen van glasrecepten, mocht een bepaalde grondstof niet direct voorhanden zijn.[2]

Kleurtinten

Allereerst heeft Sam Chua zelf vuurvaste klei gemengd en handgeknede smeltkroezen gemaakt die voorgestookt werden. Kleurgevende metaaloxiden werden afzonderlijk getest tezamen met reeds gesmolten heldere glasscherven. Omdat de materiaaldikte altijd bepalend is voor de kleurintensiteit in massief glas, werden de kleurverzadiging in de gekoelde resultaten vergeleken met de hoeveelheid kleurbepalende ingrediënten in de oorspronkelijke kleurglasrecepten. Deze parameters werden richtinggevend bij het steeds aanpassen van de recepten om de gewenste kleurtinten te verkrijgen in het gegoten glas.

Ervaring

‘Het project kleurglas gemengd mixen was erg interessant voor mij en het blijft me intrigeren, ook omdat het onderzoek het archief nog dieper mede-ontsluit’, vertelt Sam Chua over haar ervaring. ‘Je kunt beginnen met het onderzoeken van oude recepten met een heleboel giftige chemische ingrediënten. Terwijl je de recepten aanpast en de ingrediënten vervangt door veiligere alternatieven leer je over die opties en hoe ze de uitkomsten van de kleur veranderen.’

Testoven

‘In het proces moesten veel aanpassingen worden gedaan om de studio voor te bereiden op de smeltproeven; het soort gereedschap dat we zouden gebruiken, de mallen voor kleuren, het maken van onze eigen smeltkroezen aan de hand van recepten uit het archief. Op de academie overwegen we nu zelfs om onze eigen kleine testoven te bouwen aan de hand van instructies en tekeningen in het archief. Het project blijft groeien en ik blijf dingen leren die ik nooit had verwacht’, aldus Sam Chua.

Succes

Gezien het succes en de positieve ervaringen zal er in de toekomst zeker meer materiaal uit het glasarchief van Sybren Valkema worden aangewend om de technische en praktische kennis van (glas)-kunstenaars in opleiding te verrijken.CTA kM 112

Lees meer
Ook interessant
Fons van Laar (foto: Veronica Nahmias).
Fons van Laar
X